Krzysztof Krysta
| Klinika Rehabilitacji Psychiatrycznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Jerzy Samochowiec
| Kierownik Kliniki Psychiatrii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie
W harmonii europejskiej współpracy, gdzie różnorodność kultur i doświadczeń medycznych spotyka się, aby stworzyć jednolitą jakość, rodzi się projekt o wyjątkowym znaczeniu. Europejski Egzamin Specjalizacyjny (EBEP), który po raz pierwszy odbędzie się 28 lutego 2025 roku, zapisze się w historii europejskiej psychiatrii. Jest to opowieść o wizji zjednoczonej Europy w dążeniu do doskonałości w opiece psychiatrycznej, o marzeniach, które przekształcają się w rzeczywistość oraz o ludziach, którzy poświęcają swój czas i wiedzę, aby stworzyć coś wyjątkowego.
EBEP, jako uzupełniające narzędzie weryfikacji kompetencji, ma na celu promowanie wysokich standardów wiedzy i umiejętności wśród specjalistów psychiatrii. Jego główna rola polega na wspieraniu mobilności zawodowej lekarzy w obrębie Unii Europejskiej oraz dążeniu do zapewnienia najwyższej jakości opieki psychiatrycznej. Należy jednak podkreślić, że egzamin ten na obecnym etapie nie zastępuje krajowych egzaminów specjalizacyjnych i nie stanowi podstawy do uznania prawa wykonywania zawodu w poszczególnych państwach członkowskich.
Szczegółowe informacje dotyczące egzaminu można znaleźć pod poniższym linkiem:
https://www.europsy.net/european-board-exam/
W dniu 21 stycznia 2025 roku odbyło się spotkanie Rady Programowej Egzaminu (The Examination Programme Board) – organu nadzorującego rozwój Europejskiego Egzaminu Specjalizacyjnego. Rada ta skupia przedstawicieli kluczowych organizacji: Europejskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (EPA), Sekcji Psychiatrii Europejskiej Unii Lekarzy Specjalistów (UEMS-PS) oraz Europejskiej Federacji Rezydentów Psychiatrycznych (EFPT), które wspólnie pracują nad harmonizacją standardów szkolenia i praktyki psychiatrycznej w Europie. Podczas spotkania analizowano ostatnie przygotowania do egzaminu oraz omówiono szczegółowe informacje przekazane przez pozostałe komitety odpowiedzialne za aspekty operacyjne: Komitet Egzaminacyjny, Komitet Zapewnienia Jakości oraz Grupę Roboczą ds. Biznesowych.
Przedstawiono również dane, z których wynika, że już ponad 160 kandydatów wyraziło chęć przystąpienia do egzaminu. Najliczniejszą grupę stanowią kandydaci z Turcji, na drugim miejscu plasują się kandydaci z Polski, a na trzecim Brytyjczycy. Dane te świadczą o dużym zainteresowaniu EBEP i podkreślają jego rosnące znaczenie w środowisku psychiatrycznym. Szczególnie cieszy fakt, że wśród kandydatów do Europejskiego Egzaminu Specjalizacyjnego znajduje się znaczna liczba przedstawicieli z naszego kraju. Wysoki poziom zainteresowania egzaminem w dowodzi, że polscy specjaliści dążą do ciągłego podnoszenia swoich kwalifikacji i osiągania najwyższych europejskich standardów.
Prace nad przygotowaniem pytań egzaminacyjnych
W ciągu ostatnich miesięcy trwały intensywne prace nad przygotowaniem pytań egzaminacyjnych. Proces ten rozpoczął się od inspirującego spotkania w dniu 28 czerwca 2024 roku w siedzibie UEMS w Brukseli, gdzie eksperci z różnych krajów przeanalizowali najpierw najlepsze praktyki tworzenia pytań egzaminacyjnych, a następnie podjęli pracę nad tworzeniem nowych pytań. Warsztat ten, skoncentrowany na naukowych i jakościowych aspektach ich redagowania, stał się punktem wyjścia do intensywnych, systematycznych przygotowań do Egzaminu.
Od tamtego momentu, aż do stycznia 2025 roku, co poniedziałek odbywały się 1,5-godzinne spotkania, podczas których szczegółowo analizowano każde zgłoszone pytanie. Wśród uczestników znaleźli się wybitni eksperci z różnych krajów, co umożliwiło rzetelną kontrolę jakości i stworzenie pytań odpowiadających najwyższym standardom naukowym i klinicznym. W skład międzynarodowego zespołu specjalistów wchodzili przedstawiciele następujących krajów: Węgry, Wielka Brytania, Szwecja, Grecja, Szwajcaria. Włochy, Chorwacja, Rumunia, Holandia oraz Niemcy. Byli to:
Judit Balazs – Wegry,
Andrew Brittlebank- Wielka Brytania,
Karl-Axel Lundblad – Szwecja,
Błażej Misiak – Polska,
Georgio Spagkalos – Grecja,
Andrea Raballo – Szwajcaria/Włochy,
Martina Rojnic Kuzman – Chorwacja,
Jerzy Samochowiec – Polska,
George Stercu – Rumunia,
Sladjana Strkalj Ivezic- Chorwacja,
Michiel van Kernebeek – Holandia,
Angelika Wieck – Niemcy, Wielka Brytania.
W tej międzynarodowej inicjatywie bardzo istotną rolę odegrał prof. Błażej Misiak, kierownik Katedry Kliniki Psychiatrii oraz Zakładu Psychiatrii Konsultacyjnej i Badań Neurobiologicznych na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu, który wniósł do projektu głęboką wiedzę kliniczną oraz naukową, co pozwoliło na stworzenie narzędzia egzaminacyjnego odpowiadającego współczesnym wymaganiom edukacji medycznej.
Prace nad pytaniami oparto na szczegółowych sylabusach, które wytyczały zakres niezbędnej wiedzy. Blueprint przygotowanych 100 pytań obejmował szeroki wachlarz zagadnień, dzieląc je na następujące grupy:
• Podstawowe Nauki Stosowane w Psychiatrii
Zagadnienia z zakresu neurobiologii (m.in. neuroobrazowanie), genetyki oraz psychologii rozwojowej stanowiły fundament wiedzy niezbędnej do zrozumienia mechanizmów funkcjonowania mózgu i procesów psychicznych.
• Tematy Kliniczne
Pytania dotyczyły ogólnej psychopatologii, klasyfikacji, metod screeningu i oceny, a także szczegółowych grup zaburzeń – od zaburzeń lękowych, obsesyjno-kompulsywnych, przez zaburzenia nastroju, schizofrenię, aż po zaburzenia snu, odżywiania, stresowe i impulsywne.
• Interwencje Terapeutyczne
W tej części poruszano zagadnienia związane z psychoterapią, psychofarmakologią i neuromodulacją, omawiając metody leczenia oraz ich zastosowanie w praktyce klinicznej.
• Tematy Niekliniczne
Obejmowały krytyczną ocenę badań, naukę o nauczaniu i uczeniu się, aspekty zarządzania i przywództwa, a także zagadnienia etyczne i prawne, wspierając całościowy rozwój kompetencji egzaminowanych.
• Tematy Specjalne
Zawierały kwestie związane z psychiatrią osób z niepełnosprawnością intelektualną, psychiatrią wieku podeszłego, kryminalną, uzależnień, a także psychiatrią dzieci i młodzieży, dysforią płciową oraz psychiatrią transkulturową. Uwzględniono tu także zagadnienia dotyczące problematyki samobójczej i zdrowia psychicznego w kontekście płci.
• Modele Organizacyjne Opieki
Skupiały się na historii psychiatrii, organizacji usług zdrowotnych, zdrowiu publicznym, profilaktyce oraz nowoczesnych rozwiązaniach, takich jak psychiatria cyfrowa.
Prace nad pytaniami egzaminacyjnymi rozpoczęła m.in. szczegółowa analiza sylabusa egzaminu, w którego opracowaniu bardzo ważną rolę odegrała prof. Agata Szulc, kierownik Kliniki Psychiatrycznej Wydziału Nauk o Zdrowiu na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Prof. Agata Szulc aktywnie wspierała również prace Examination Committee EPA, a jej zaangażowanie obejmowało prace nad wspomnianym powyżej sylabusem oraz opracowanie wstępnego projektu pytań egzaminacyjnych. Dzięki jej wkładowi i doświadczeniu, prace nad pytaniami egzaminacyjnymi miały solidne podstawy merytoryczne, odpowiadając na współczesne wyzwania w edukacji medycznej.
Nadchodzące wydarzenia dotyczące EBEP
Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych do udziału w wyjątkowych wydarzeniach, które pozwolą zgłębić tajniki Europejskiego Egzaminu z Psychiatrii. To doskonała okazja, aby poszerzyć swoją wiedzę, wymienić doświadczenia oraz nawiązać cenne kontakty z ekspertami z całej Europy:
1. 33 Europejski Kongres Psychiatrii w Madrycie (5–8 kwietnia 2025):
- Sobota, 5 kwietnia 2025: Intensywny kurs „Przygotowanie do Europejskiego Egzaminu Specjalizacyjnego z Psychiatrii”. To spotkanie poprowadzi Andrew Brittlebank z Wielkiej Brytanii oraz Krzysztof Krysta. Kurs ten to doskonała okazja, aby wnikliwie poznać strukturę i wymagania egzaminacyjne, zdobyć praktyczne wskazówki oraz rozpocząć przygotowania do egzaminu na najwyższym poziomie.
- Niedziela, 6 kwietnia 2025: W tym dniu zaplanowano sesję na żywo, podczas której uczestnicy będą mieli okazję w czasie 45-minutowej dyskusji wymienić się doświadczeniami. Tematem spotkania będzie cel i format egzaminu, a także kluczowe wnioski płynące z pierwszej edycji, wzbogacone o opinie kandydatów z roku 2025.
2. 48 Zjazd Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego w Krakowie (4–6 września 2025):
W trakcie Zjazdu odbędzie się specjalna sesja z udziałem zarówno polskich, jak i zagranicznych ekspertów, na której omówione będą kluczowe zagadnienia egzaminacyjne oraz wymienione zostaną doświadczenia z pierwszej edycji Egzaminu.
Podsumowując, Europejski Egzamin Specjalizacyjny z Psychiatrii (EBEP) to inicjatywa, która ma na celu ujednolicenie i podniesienie standardów w dziedzinie psychiatrii na poziomie europejskim. Przygotowania do egzaminu obejmowały szeroko zakrojone prace nad opracowaniem pytań egzaminacyjnych, prowadzone przez międzynarodowy zespół ekspertów. Poprzedzone były wcześniej przygotowaniem sylabusa oraz takich istotnych dokumentów jak European Training Requirements (ETR) i Profile of a Psychiatrist.
EBEP, choć nie zastępuje krajowych kwalifikacji, ma stanowić cenny instrument weryfikacji kompetencji, wspierając mobilność zawodową i dążąc do zapewnienia wysokiej jakości opieki psychiatrycznej.
■
Zdjęcie: 123RF Generator AI
