Jesień średniowiecza
Gdy piszę te słowa, a jest początek października, słyszę gaworzenie wiewiórek, że będzie co oglądać zimą. Podobno Ministerstwo Z. odnowi na kolejny sezon swoją sztandarową produkcję „Pilotaż CZP”. Wprawdzie jeszcze niedawno „gwiazda” ostatniego sezonu zapowiadała koniec serialu (czyli rychłe podpisanie „rozporządzenia”, ogłoszenie rekomendacji dotyczących drugiego poziomu i wprowadzenie „docelowego modelu opieki” od 1 stycznia 2027), ale… Cóż, są zasady. Jedna z nich brzmi „co by tu jeszcze”, opisana przez W. Młynarskiego. Została oryginalnie sformułowana na podstawie obserwacji „grupy facetów”. Dziś koniec z dyskryminacją – mamy równouprawnienie. Okażmy serce.
Brazylijski serial już nie cieszy jak kiedyś i nie budzi takich emocji jak „Lalka”. Szkoda, bo ukazało się podsumowanie dotychczasowych sezonów „Koniec początku… ważna data w historii polskiej psychiatrii”, pisanie recenzji przed obejrzeniem napisów końcowych jest obarczone ryzykiem. Tak czy owak, to jeszcze nie koniec – polecam tekst Darii Biechowskiej.
Prof. Agata Szulc przypomina z kolei, jak sytuacja ekonomiczna wpływa na zdrowie psychiczne Polaków. W październiku 2025 roku odbył się Kongres Światowego Towarzystwa Psychiatrycznego, podczas którego zainicjowano podpisanie Porozumienia Praskiego. Dokument czeka na podpisy wszystkich stowarzyszeń psychiatrycznych. Porozumienie argumentuje za potrzebą zwiększenia finansowania zdrowia psychicznego. „Ludzie nie powinni być sprowadzani do wartości ekonomicznej, prawa człowieka powinny być wystarczającym argumentem za inwestowaniem w zdrowie psychiczne”. Skoro jednak ten argument nie jest wystarczający, to należy podkreślić, że promowanie dobrego zdrowia psychicznego ma sens ekonomiczny[1]
Swoje 97 urodziny obchodził właśnie twórca Soterii Bern, Luciano „Luc” Ciompi. Byłem poruszony, słuchając jego wykładu w trakcie konferencji ISPS w Lozannie. Słuchając wielu innych wystąpień, myślałem o straconych szansach i trwającym od lat globalnym skandalu niedofinansowania psychiatrii. Zapamiętałem gniewne i zaangażowane wystąpienia Nev Jones.
Powiedzenie, że historia lubi się powtarzać, napawa lękiem. Ważny temat tego numeru to 22 września – Dzień Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej ustanowiony przez Sejm w 2024 r. Zamordowano 20 tysięcy dzieci i dorosłych obywateli II Rzeczpospolitej. Czy ten temat jest ważny dla naszego środowiska? Na koncie budowy pomnika w ciągu kilku lat udało się uzbierać nieco mniej niż 20 tysięcy złotych.
Drogie Czytelniczki i Czytelnicy, przeczytajcie koniecznie pytania o kwestie etyczne, które zadają w swoich tekstach Kosmowski i Habrat, refleksje Axera o tym, jak wspierać rodziny, ale to nie wszystko, więc najlepiej czytajcie od deski do deski!
Miłej lektury!
Redaktor Naczelny
Tomasz Szafrański
[1] Smith, S., Rackham, J., Lachman, A., Malhotra, S., Mazaliauskiene, R., Miskimen, T., Obindo, T., Sanchez-Villanueva, T., Seethapathy, V., Tomar, A. and Wasserman, D. (2026), Global investment in mental health – The Prague Agreement. World Psychiatry, 25: 494-4
